استانها

چالش‌های فرهنگی آذربایجان ‌غربی در نگاه فعالان و کارشناسان اجتماعی

به گزارش خبرگزاری فارس از ارومیه : فرهنگ همواره به عنوان یکی از مهمترین موضوعات در جامعه مطرح بوده و مسائل فرهنگی تمام امور اجتماعی سیاسی جامعه را تحت تاثیر قرار داده است.

عدم توجه صحیح و کافی به مقوله‌های فرهنگی آسیب های غیرقابل جبرانی به ارکان جامعه وارد ساخته، و بسیاری از جامعه شناسان دلایل ناکامی در حوزه های مختلف را عدم توجه کافی به فرهنگ عنوان کرده اند.

بدون تردید یکی از اساسی ترین ملزومات تصمیمات فرهنگی نگاه به اولویت‌ها و واقعیت‌های هر منطقه می‌باشد و این در گرو ارتباط موثر و مستمر نهادهای فرهنگی با فعالین فرهنگی است که هم از بعد علمی و عملی در این حوزه کارشناس محسوب می‌شوند.

آذربایجان‌غربی به عنوان یکی از استان‌های مرزی و دارای تنوع قومیتی در بین استان‌های کشور حائز اهمیت است و نگاه‌ فرهنگی به این استان باید دارای ظرافت و هنر خاصی باشد تا شاهد مشکلات فرهنگی نباشیم.

برای آشنایی با اولویت‌های فرهنگی آذربایجان‌غربی سراغ تعدادی از فعالین فرهنگی استان رفتیم تا با دیدگاه این فعالان که به صورت ملموس با مقوله فرهنگ در ارتباط هستند را نسبت به این موضوع آشنا شویم.

لزوم ایجاد محیطی برای مطالعات و تعاملات فرهنگی

یاور باقری فعال فرهنگی با اشاره به چالش ‌ها و مشکلات فرهنگی موجود در استان، تصریح کرد: از شرایط لازم برای ایجاد یک محیط فرهنگی، وجود محیط‌های علمی برای مطالعات و تعاملات فرهنگی در استان است.

وی در ادامه با انتقاد از نبود موزه مشاهیر شهر افزود: نبود طراحی نشان شهر و تجلیل از مشاهیر و نخبگان یکی دیگر از مشکلات استان است که لازم است در این زمینه تلاش کافی صورت گیرد چرا که مشاهیر یک شهر به عنوان نماد آن فرهنگ محسوب می‌شوند.

باقری با اشاره به تعداد دیگری از مشکلات فرهنگی استان، عنوان کرد: عدم برگزاری دوره‌های مطالعات شهری، نبود جایزه فرهنگی به اسم مشاهیر، نبود پارک به نام بزرگان فرهنگی استان، نبود خیابان با نام مشاهیر فرهنگی معاصر از جمله موضوعات مورد بحث و معضلات در استان است.

وی یادآور شد: شهر به شدت فاقد المان ها و نمونه ارتباطات فرهنگی با نمادهای بیرونی هستند و این اوامر باعث می‌شود تعریف مناسبی از جایگاه استان درعرصه تولیدعلم فرهنگی و هنری وجود نداشته باشد.

باقری بیان کرد: فاصله ایجاد شده با استانداردهای موجود، تولیدات محتوایی در فضای فرهنگی و رسانه ای یکی از آسیب‌هایی است که در استان با آن مواجه هستیم که در این راستا لازم است توجه ویژه‌ای متولیان امر داشته باشند.

فعال فرهنگی اجتماعی در آذربایجان غربی اذعان کرد: استفاده ناصحیح از المان‌های شهری باعث از بین رفتن تاثیرگذاری گفتمان‌های مربوطه و باعث از بین رفتن کارکرد بصری و مفهومی در شهر می‌شود.

وی با اشاره به کمبود کتابخانه‌های تخصصی هنر در استان، عنوان کرد: عدم وجود کتابخانه تخصصی هنر، نبود سهم استانی در رویدادهای فرهنگی مانند رخدادهای مشترک که در هفته‌های فرهنگی در سطح کشور برگزار می‌شود و استان همخوانی و مشارکت و هماهنگی فرهنگی لازمه را در این زمینه ندارد.

باقری با اشاره به حوزه گردشگری فرهنگی، هنری استان اذعان کرد: در عرصه گردشگری آذربایجان‌غربی، جای خالی گردشگری فرهنگی هنری و صنعتی بسیار محسوس است و نبود نقشه گردشگری با مختصات فرهنگی از دیگر معضلات فرهنگی موجود در استان را می توان برشمرد.

وی با اشاره به دلایل ضعف مجموعه های فرهنگی استان خاطرنشان کرد: عدم اتصال مجموعه‌های فرهنگی برای هم پوشانی فصل مشترک فعالیت‌ها و رسالت‌ها و ماموریت‌های خود به دلیل عدم طراحی نقشه راه واحد فرهنگی و نبود تبین راهبردهای فرهنگی در استان است که مجموعه های فرهنگی بایستی بیش از این هماهنگی لازم را در نظر بگیرند.

این فعال فرهنگی اجتماعی با اشاره به راهکارهای بهبود اوضاع فرهنگی استان بیان کرد: برای ارتقای وضعیت موجود می‌توان به ارتقای سطح آموزش عالی در رشته‌های فرهنگی و هنری با ارتقای زیرساخت‌های آموزشی اشاره کرد، به طور مثال ایجاد بورس تحصیلی به نام فرهنگ شهر با تعریف شرایط خاص برای اهراز آن، می تواند سلیقه تحصیلی را در محیط فرهنگی را نیز تغییر دهد.

باقری با اشاره به موزه‌های دهه 40 و 50 اذعان کرد: این موزه‌ها، موزه‌های تک گو و صامت بوده که از لحاظ ابعاد گوناگون و تفاوت و تعامل با مخاطب غفلت شده است.

باقری با اشاره به اینکه جهش در تحولات فرهنگی و به طور قطع بر روی تحولات سیاسی و حتی اقتصادی تاثیرگذار خواهد بود بیان کرد: به طور مثال توسعه موزه های به روز، در استان به طور حتم در معماری استان نیز تاثیرگذار خواهد بود.

وی ادامه داد: عدم پژوهش‌ها برای ارتقا و ارائه راهکارهای صحیح و تصحیح در روندهای موجود فرهنگی هنری با کمک های اساتید ملی و بین المللی در استان احساس می‌شود .

فعال فرهنگی و اجتماعی یاد آور شد: باید بدانیم صرف دعوت از اقشار هنرمند و فرهیخته و فعال فرهنگی و گرفتن عکس یادگاری پیشرفتی در عرصه های هنری حاصل نخواهد کرد و تحقق واژه ها می‌تواند اتفاق افتد و این محتمل است اما تغییر رویکرد فرهنگی با تغییر ساز و کارهای مدیریتی و رفتارهای فرهنگی همراه خواهد بود.

وی عنوان کرد: در نهایت مباحث موجود فرهنگی بیانگر این نکته است که نیازهای فرهنگی جز نیازهای چندم کشور به شمار می‌رود چرا که این مسئله از نگاه مقطعی و رویدادهای اخیر حاصل شده است.

لزوم اصلاح نگاه ساختاری به ظرفیت‌های استان

میر مهدی سید رضائی یکی دیگر از فعالان فرهنگی رسانه ای استان در این باره اظهار کرد:چندین مسئله باید جز اولویت های فرهنگی قرار گیرد یک، اصلاح نگاه ساختاری به ظرفیت های استان و استفاده از آن در جهت گردش اقتصاد فرهنگ به صورتی که از فرصت هم‌مرزی با سه کشور به نحو مطلوب استفاده شود.

سید رضائی افزود:بحث دیگر رصد و بازبررسی بودجه های فرهنگی و نحوه هزینه کرد و‌ارایه یک چارچوب کاری برای سنجش فعالیت ها فارغ از اعداد کمی است که به بررسی کیفی اقدامات بپردازد و سه، که به نظر موضوع مهمی است استفاده از فرصت تنوع فرهنگی در استان برای همدلی و ایجاد قرابت های فرهنگی مناسب در جهت تولید محصولات فرهنگی و تصویری برای استانها و کشورها و مناطق همجوار است.

رضائی در بخش دیگر با انتقاد از نهادهای متولی فرهنگی گفت: رشد و پیشرفت هر شهر یا منطقه به چند عامل وابستگی دارد یکی از این مباحث حوزه فرهنگ است فرهنگ به مثابه فرصتی برای تنفس است و فرآیندی که در آن افراد تربیت میشوند ولی عملا آنچه ما در این روزها میبینیم یک سردرگمی فرهنگی است یعنی چه یعنی مسئولین فرهنگی شهر و استان در شناخت مسائل و عرصه ها فرهنگی دچار یک تناقض عجیبی هستند .

در حالی که شورای فرهنگ عمومی استان یک مجمع بالادست استانی و تصمیم گیری در حوزه فرهنگی است اما آنچه انتظار می رود و خروجی ها آن موثر بر فعالیت ها فرهنگی و اجتماعی جامعه است نمی‌بینیم.

برای مثال اخیرا از هر کدام از مسئولین می‌پرسیم عدم ارایه یک راهکار درست را به گردن مدیران دیگر این ستاد می اندازد هرچند اخیرا خبری مبتنی بر انتخاب شورا فرهنگ عمومی استان به عنوان مقام سوم انتشار پیدا کرد که به سوالات و انتقادات بسیاری درباره این انتخاب وجود دارد.

آنچه باید اولویت شورای فرهنگ عمومی قرار گیرد به نظر یک بازنگری در فرآیند مسئولیت و وظایف و استفاده از کمیته هایی است که در آن فعالان مستقل فرهنگی نسبت به رصد و ارایه ایده ها جدید فرهنگی توجه کنند هرچند با ساختار این شورا شکل گیری این فرصت و قرار دادن این اختیار فقط با نظر رئیس و همراهی نایب رییس یعنی استاندار ممکن خواهد بود.

پایه و اساس دین امور فرهنگی است

یکی دیگر از فعالان فرهنگی آذربایجان غربی نیز در این خصوص اظهار داشت: در یک جامعه امور فرهنگی در مدیریت مباحث اقتصادی، سبک زندگی و دین داری بر سلامت روح و روان و جسم جان و نیز سبک دینداری اثرگذار است و به طور مثال فرهنگ استفاده از ماسک در مقابله با بیماری کرونا که این امر به عنوان یک فرهنگ در جامعه نهادینه شد.

حجت الالسلام نصری مقدم افزود: در فرهنگ اقتصادی اگر مباحث فرهنگی به درستی مدیریت شود و فرهنگ استفاده درست مالی گرفته شود به طور یقین با مشکلات مواجه نخواهیم بود.

وی تصریح کرد: شناخت یک جامعه بشری با استفاده فرهنگ آن جامعه انجام می‌شود چنانچه با مطالعه یک تاریخ به فرهنگ ملل آن تاریخ پی خواهیم برد و در این راستا می‌توان اشاره کرد که فرهنگ در زندگی جوامع تاثیر بسزای دارد.

نصری مقدم بیان کرد: دین اسلام یک دین فرهنگی و فرهنگ ساز است و پیامبر اسلام نیز آمده است تا مکارم اخلاق را باز گو کند و مکارم اخلاق همان امور فرهنگی است که به رشد جامعه کمک می‌کند.

وی ادامه داد: پایه و اساس دین امور فرهنگی است و با توجه به نگاه میدانی به موضوع فرهنگی در امور جامعه می‌توان بیان کرد که ضعف و نواقصی در امور فرهنگی در جامعه مشهود است چناچه مسائل فرهنگی مانند ازدواج، مصرف بنزین، فرهنگ آلوده نکردن هوا،فرهنگ استفاده مناسب از محیط زیست، فرهنگ رفتار با یکدیگر،رفتار با بزرگتر، رفتار با مظلوم به خوبی در جامعه نهادینه نشده است.

نصری مقدم اذعان کرد: امورات فرهنگی دارای جبهه گسترده‌ای است و نیازمند حالت تدافعی و تهاجی در این جهبه محسوس است.

وی یاد آور شد: اگر در برابر امورات فرهنگی حالت تهاجمی وجود نداشته باشد به طور حتم مورد تهاجم فرهنگی قرار خواهیم گرفت و با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری از سال 72 بیان می‌کنند که در جامعه دچار شبیخوان‌های فرهنگی هستیم.

این فعال فرهنگی بیان کرد: متاسفانه آمار طلاق در جامعه افزایش یافته است و سبک زندگی‌ ایرانی اسلامی نیست و فرهنگ زندگی متناسب با سبک زندگی اهل بیت نبوده در این راستا به طور کامل مشهود است که در امور فرهنگی کم کار هستیم و معضلات و مشکلات این کم کاری در جامعه مشهود است.

وی اضافه کرد: از جمله معضلات جامعه می‌توان به بی سوادی رسانه‌ای اشاره کرد و فریبکاری‌های فراوان در این زمینه نشان‌دهنده این موضوع است که در بحث امور فرهنگی ضعیف عمل شده است.

نصری مقدم با اشاره به راهکارهای اساسی برای مقابله با این ضعف‌ها در امور فرهنگی بیان کرد: امور فرهنگی باید از مباحث جلساتی جمع شود و امور فرهنگی وارد مرحله عملی شود چرا که در امور فرهنگی باید پای کار بود و بنا به فرموده مقام معظم رهبری در هر مکانی که هستید آن را مرکز دنیا بدانید و شروع به کار کنید و به عنوان مثال از خانواده شروع به فرهنگ سازی کرد.

نصری مقدم با اشاره به راهکاری مناسب برای بهبود اوضاع فرهنگی جامعه عنوان کرد: در امورات فرهنگی باید تنوع ایجاد شود و توجه داشت که جامعه تشکیل شده از انواع مختلف شخصیت‌ها و نباید یک هدف و جامعه خاص را در این مورد مد نظر داشت.

این فعال فرهنگی اظهار کرد: ابزار فرهنگی نسبت به گذشته فرق کرده است وفضای امور فرهنگی نسبت به گذشته که روزنامه و تلوزیون و رادیو بود در حال فضای مجازی است.

وی در پایان خاطر نشان کرد: در جامعه باید اولویت بندی فرهنگی انجام شود و الگوهای فرهنگی مشخص باشد و بایستی در برخی مسائل موانع فرهنگی از بین برود و امر فرهنگی در جامعه باید نهادینه شود و نوع خیرات و نذورات در جامعه عوض شود به طور مثال با ساخت یک خانه به نام خانه عشق توسط خیرین و تحویل این خانه به جوانان می‎‌توان امر ازدواج را تسهیل و تسریع کرد و می‌توان گفت تا حدودی از معضلات ازدواج کاسته خواهد شد و فرهنگ فرزند آوری و ازدواج با این امر تسریع و در جامعه نهادیه می‌شود.

۴۶مصوبه حاصل جلسات شورای فرهنگ عمومی استان در سال گذشته

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان‌غربی نیز در پاسخ به سوال خبرنگار فارس درباره مصوبات و جلسات شورای فرهنگ عمومی استان اظهار داشت:مهمترین مصوبات شورای فرهنگ عمومی در سال گذشته تبیین شیوه ها و راهکارهای عملی در زمینه شعار سال بود که از دستگاه های اجرای خواستیم راهکارهای فرهنگی خود را ارائه دهند تا برمبنای آن از منظر فرهنگی به رونق تولید پرداخت شود.

حجت الاسلام ناصر خدایاری اعلام کرد: در سال گذشته تعداد ۹ جلسه شورای فرهنگ عمومی تشکیل شد که در مجموع شاهد ۴۶مصوبه بودیم که اکثرا اجرا شد و تعداد کمی که اجرایی نشد پیگیری های لازم در این زمینه انجام خواهد شد.

وی افزود: ایجاد موزه مفاخر استان، ساماندهی بازارچه هایی برای عرضه کالاهای ایرانی و تولید داخل استان، آشنایی با فرهنگ کار و تلاش، حمایت از کارآفرینی از جمله این مصوبات بود.

خدایاری اعلام کرد: برگزاری کارگاه هایی جهت آموزش مدیریت جهادی نیز سال گذشته به تصویب رسید که علیرغم تاکید نماینده ولی فقیه در آذربایجان غربی همچنان این مصوبه راکد مانده است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه بنیاد فرهنگ و هنر آذربایجان غربی نیز مجددا راه اندازی می شود، تصریح کرد: آموزش فضای مجازی برای مردم از دیگر مصوبات است که این موضوع در قالب کارگروه فضای مجازی اجرایی می شود.

خدایاری ادامه داد: در سال جدید نیز ۱۴۷ پیشنهاد فرهنگی از دستگاه های اجرایی دریافت کرده ایم و براساس فراوانی ۵ پیشنهاد مصوب شده تا چهارچوب مباحث فرهنگی در این قالب شکل گیرد که اولین مبحث ارائه راهکار عملی جهت تحفق سیاست های ابلاغی در خصوص افزایش جمعیت است.

انتهای پیام/


صفحه اصلی خبر: خبرگزاری فارساخبار  NEWS

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا